‘Installateur moet meer gaan letten op veiligheid bij werken met koudemiddelen’

Auteur zonder afbeelding icoon
bouweninstallatiehub
19 januari 2026
3 min

Het bewustzijn over de risico’s werken met koudemiddelen moet veel groter worden, vindt Zohar Tzur van de Nederlandse Vereniging Koudetechniek en Luchtbehandeling. Door het afschalen van F-gassen verandert er veel in het omgaan met koudemiddelen, en dus ook in de certificering. Daarom verzorgt de NVKL kennissessies hierover op VSK+E.

“Je kunt niet op dezelfde manier verder gaan, ook al is de techniek wel hetzelfde”, gaat Tzur verder. Koudemiddelen met een hoge GWP worden afgeschaald, er komt een wettelijk maximale GWP voor apparaten. “Dat gaat leiden tot productverboden. Een split lucht-waterwarmtepomp onder 12 kW mag vanaf 2027 bijvoorbeeld maximaal 150 GWP hebben. Dan kom je al snel op koudemiddelen als propaan of een andere koolwaterstof, HFO of een blend met HFO. Dat is allemaal brandbaar.”

Risico’s makkelijk te voorkomen

Dus moet de installateur veel meer aandacht besteden aan veiligheid. “Je moet bijvoorbeeld zorgen dat je werkplek is afgezet als je met koudemiddelen werkt, dat er geen ontstekingsbronnen zijn. Ook moet de ventilatie goed zijn en je apparatuur vonkvrij. Daarnaast gaat het om persoonlijke beschermingsmiddelen, zoals draagbare lekdetectie.”

Eigenlijk is het heel makkelijk om risico’s te voorkomen, stelt Tzur. “Maar vooral het bewustzijn moet veel groter worden. Mensen zijn gewend om met HFK’s te werken. Daarbij hoefde je je minder druk te maken over je persoonlijke veiligheid. In de F-gassen-certificering werd er dan ook weinig aandacht aan besteed. Maar het is nogal een verschil, werken met niet-brandbare koudemiddelen of werken met propaan. Voorheen moest je lekkages voorkomen om milieuschade te voorkomen, nu voor je eigen veiligheid en de veiligheid van anderen.”

Certificering

Op het gebied van certificering gaat er veel veranderen. Sinds september vorig jaar is certificering sowieso verplicht voor het werken met alternatieve koudemiddelen zoals propaan, CO2 en ammoniak. Tot eind maart dit jaar zijn er nog afzonderlijke examens op de oude manier, maar vanaf 29 maart zijn alle examens volgens het nieuwe schema. “Daar zijn heel veel vragen over vanuit de installateurs”, vertelt Tzur. “Tot wanneer zijn de oude certificaten geldig, en kun je vrijstelling krijgen voor bepaalde onderdelen?” 

Zo hoef je geen examen meer te doen voor solderen als je al een certificaat F-gas categorie 1 of 2 hebt. “Alleen mensen die helemaal nieuw zijn moeten alles doen”, vertelt Tzur. “Maar vóór 12 maart 2029 moet iedereen met een oud certificaat zijn gehercertificeerd.” De NVKL heeft een leerplatform ontwikkeld waarin je de modules kunt volgen om je voor te bereiden op het nieuwe theorie-examen. Voor 45 euro krijg je daar een half jaar toegang toe. 

NVKL op VSK+E

Wil je je helemaal laten bijpraten over certificering voor koudemiddelen, kom dan op 3 tot 6 februari gratis naar installatievakbeurs VSK+E in Jaarbeurs Utrecht en volg de sessies die NVKL daar verzorgt. 

Meld je hier aan voor VSK+E

 
Logo Bouw en Installatie Hub
Dit is een artikel van Bouw en Installatie Hub. Wil je op de hoogte blijven van al het nieuws uit de bouw- en installatiesector? Neem dan een kijkje op de hub en meld je aan voor de online community.