AI-dokter helpt gebouwbeheerders binnen aansluitingslimieten te blijven: ‘Netbewust bouwen is juist goedkoper’   

Auteur zonder afbeelding icoon
bouweninstallatiehub
10 maart 2026
4 min

“Netcongestie vraagt om onorthodoxe maatregelen, maar biedt tegelijkertijd kansen voor de BV Nederland.” Dat zegt Tom Selten, founder van Zympler, een bedrijf dat gebouwen en zelfs hele campussen, zoals de TU Eindhoven, netcongestie-bestendig maakt met software en AI.

De kranten staan bol van netcongestie. De boodschap: als we niet uitkijken kunnen we straks geen woning meer bouwen. Volgens Tom Selten van Zympler hoeft het zover niet te komen.

Het helpen van bedrijven in de strijd tegen netcongestie is jouw corebusiness. Jij zit kortweg op de ‘eretribune van netcongestie.’ Wat zie jij?
“We hebben te maken met een serieus probleem. Als je binnenkort een aansluiting wilt aanvragen in provincies zoals Utrecht, Flevoland en Gelderland krijg je binnenkort gewoon ‘Nee’ te horen van netbeheerders. En het raakt niet alleen woningbouw, maar de hele gebouwde omgeving inclusief alle bedrijven. Het leuke aan transities vind ik het punt dat we nu bereikt hebben. Namelijk dat we wel moeten innoveren als land.”

Wat moet er gebeuren?
“Het is tijd voor onorthodoxe maatregelen. Als land krijgen we langzaamaan te maken met een ander energiesysteem. We wekken al steeds meer energie zelf op en dat is een goede ontwikkeling als je alleen al naar de gasprijzen van vandaag kijkt. Echter moeten we die opgewekte energie beter vasthouden, zodat we het kunnen inzetten tijdens de pieken. Kortweg gaat het dan over het slimmer beheren van het netwerk.”

Op welke onorthodoxe maatregelen doel je?
“Een van mijn stokpaardjes is het beboeten van bedrijven die over hun aansluiting heen gaan. Nu krijgen ze tal van waarschuwingsbrieven, maar daar blijft het vervolgens bij. Het record staat volgens mij op 55 brieven. Daarnaast vind ik dat we de prijs van stroom duurder moeten maken op congestiemomenten en goedkoper op die momenten dat het net juist wordt onderbenut.”

Boetes?
“Ja. Als ik met een auto 130 rijd op een snelweg waar ik 100 mag krijg ik een boete, maar als ik 130 kW stroom trek van het net, terwijl ik een aansluiting heb voor 100 niet. Ik vind dat raar en niet logisch.”

Jij zegt: gebruik het net slimmer en stimuleer dat onder meer door boetes te verstrekken als bedrijven over hun aansluiting heengaan. Vind jij het in die zin ook onbegrijpelijk dat netcongestie zo’n groot probleem is in Nederland momenteel?
“Ik begrijp wel hoe het is ontstaan: heel lang hielden we een systeem in stand, waarbij netbeheerders geen incentive hadden om het net uit te breiden. In plaats daarvan stuurden we met zijn allen aan op goedkopere stroom met behoud van de betrouwbaarheid van het net. We vergaten echter om vooruit te kijken. In die zin kun je de netbeheerders niets verwijten. We hebben het zo gewild.”

Vind je dat er een parlementaire moet komen naar het probleem netcongestie?
“Ja, al is het alleen maar om te leren wat er de afgelopen twee decennia is misgegaan.”

Drie provincies willen nu regels doorvoeren voor netbewust bouwen. Ontwikkelaars vinden het echter te zot voor woorden dat zij die meerkosten moeten ophoesten. Hoe kijk jij daartegenaan?
“Ik denk niet dat netbewust bouwen duurder is, maar op de langere termijn juist goedkoper. Immers, als je daardoor een kleinere aansluiting kunt krijgen, gaan de nettarieven ook omlaag en ben je als samenleving ook minder kwijt aan het verzwaren van netten. Kortweg: het beter benutten van het net is kostenbesparend.”

Bouwers zeggen: ja dank je de koekoek, ik moet mijn kieren dichten en andere isolerende maatregelen nemen. Kost ons gauw 15.000 euro extra per woning…
“Maar ik heb het ook over het slimmer aansturen van woningen…”

Ben je eigenlijk somber gestemd over de oplossingen omtrent netcongestie en het tempo waarin het probleem wordt opgelost?
“Integendeel. Ik denk zelfs dat wij wereldwijd koploper zijn als het gaat om het verzinnen van oplossingen tegen netcongestie. Wij zijn koploper zonne-energie, koploper ev-rijden en we gaan enorm investeren in elektrificatie. Helaas betekent dat ook dat we tegen netcongestie aanlopen, maar andersom levert dat juist ook veel innovaties op.”

Wat moet er nog meer gebeuren om netcongestie op te lossen?
“Contracten van netbeheerders zouden veel flexibeler moeten worden, zodat je ’s avonds en ’s ochtends wanneer iedereen stroom gebruikt meer gaat betalen voor stroom en dat het dus nogmaals goedkoper wordt op het moment dat er geen congestie is.”

Plus die boetes dus?
“Ja, want als we één ding hebben geleerd van de afgelopen jaren dan is dat Nederlanders bereid zijn om hun gedrag te veranderen als hen dat iets oplevert in de portemonnee.”

Benieuwd naar het hele gesprek? En hoe innovatiemanager Dick van Ginkel van TBI Woonlab reageert op het verhaal van Tom Selten? Luister hier naar aflevering 20 van de podcast Bureau Stoer.

Meer weten over Bureau Stoer of ben je op zoek naar eerdere afleveringen? Bekijk dan onze BureauStoer-pagina.

 
Logo Bouw en Installatie Hub
Dit is een artikel van Bouw en Installatie Hub. Wil je op de hoogte blijven van al het nieuws uit de bouw- en installatiesector? Neem dan een kijkje op de hub en meld je aan voor de online community.