Tim van Ee van TNO onderzocht waarom het maken van woningbouwplannen in Nederland gemiddeld langer duurt dan tien jaar. “Niet normaal, vindt hij.” Zijn advies? “Leer van landen zoals Zweden en Hong Kong.”
‘Waarom staan woningfabrieken de helft van de tijd stil? En waarom duurt het maken van plannen zo lang? Bezwaarprocedures? Ingewikkelde regels? Het moest vast complexer zijn dan dat’, vermoedt Tim van Ee, consultant digitalisering in de industriële en modulaire woningbouw bij TNO.
Hij wil het naadje van de kous weten en gaat op onderzoek uit. Dit voorjaar verscheen van zijn hand het rapport ‘Versnellen van de planfase bij woningbouwprojecten’. In Utrecht, voor de opnames van de podcast Bureau Stoer, duidt de 33-jarige consultant zijn bevindingen en aanbevelingen ervan, samen met Nicole Maarsen, expert vastgoed en gebiedsontwikkeling.
“Het wereldrecord planfase? Twintig jaar misschien”, reageert Van Ee. Nicole Maarsen knikt bedachtzaam. Ook zij moet het exacte antwoord schuldig blijven. “Maar”, zegt ze. “Het is niet normaal dat het gemiddeld tien jaar of langer duurt voor er een schop de grond in gaat. Het lijkt wel alsof we dat normaal zijn gaan vinden. We praten elkaar allemaal na. Dan wordt het selffulfilling prophecy.”
Ongemakkelijke waarheid
Van Ee is 33. Ook hij wil zich niet neerleggen bij de ongemakkelijke waarheid dat juist de voorfase van woningprojecten zoveel tijd in beslag neemt. Veel van zijn vrienden kunnen niet aan een woning komen. En ondanks alle aandacht voor het onderwerp en in gang gezette maatregelen, ziet hij de gemiddelde proceduretijd niet afnemen, maar eerder toenemen.
Voor zijn onderzoek interviewde hij stedenbouwkundigen, bouwers en ambtenaren die druk zijn met het bouwen van huizen of het maken van plannen. Uit zijn analyse blijkt onder meer dat de in 2024 ingevoerde Wet kwaliteitsborging voor vertraging zorgt. Ook veelbelovende acties zoals parallel plannen leveren nog lang niet altijd het gewenste resultaat op.
“Veranderen kost tijd”, duidt Maarsen.
Watervalmodel
Van Ee denkt dat er op tal van fronten winst te behalen is. Bijvoorbeeld door regels te standaardiseren. Het planfaseproces zelf kan slimmer worden georganiseerd. “Nu doen we alles sequentieel (in een bepaalde volgorde). Alle werkzaamheden en onderzoekers voeren we achter elkaar uit. Als een watervalmodel.”
Niet handig, oordelen de twee. Want elk jaar stijgen de bouwkosten en passen gemeenten of andere overheden hun beleid aan. Maarsen vult aan. “Als je de voorfase van tien jaar naar drie jaar verkort, levert dat zoveel waarde op.”
Allebei vinden ze ook dat ‘de overheid’ industrieel bouwen nog iets meer vleugels kan geven. “Nederland zou wat dat betreft kunnen leren van landen zoals Zweden en Hong Kong. Daar is fabrieksmatig bouwen al veel meer de norm”, aldus Van Ee.
Stimuleer industrieel bouwen
Maarsen is nieuwsgierig naar die voorbeelden. Ook zij vindt dat het Rijk industrieel bouwen meer moet stimuleren. Zij niet alleen overigens. Bram van Rijt (vice-voorzitter Modulair Nederland) en Marieke Mentink, ceo van Plegt-Vos, dringen daar ook al langer op aan.
Maar er zijn meer werelden te winnen: “Bouwers en gebiedsontwikkelaars zouden elkaar ook nog beter moeten leren begrijpen”, zegt Maarsen. Ook zij ziet veel marktpartijen en overheden verstrikt raken in Nederlandse regelgeving. “We hebben zoveel regeltjes dat we het doel niet meer zien. We hoeven niet minder regels, maar de regels moeten wel beter op elkaar worden afgestemd.”
Industrieel bouwen wordt volgens de twee al wel steeds serieuzer genomen dan pakweg vijf jaar geleden. Toch zijn er nog gemeenten bij die niet thuisgeven zodra het over fabriekswoningen gaat. Van Ee: “Een afgevaardigde van een gemeente zei: ‘Industrieel bouwen? Daar gaan wij niet eens mee beginnen. Onze stedenbouwkundigen vinden dat niets. Zij willen baksteen’.”
Benieuwd naar het hele verhaal? Luister dan naar Bureau Stoer aflevering 41: ‘Industrieel bouwen? Onze stedenbouwkundigen willen baksteen’.
Luister ook deze afleveringen van Bureau Stoer over industrieel bouwen:
-
t
- Kersverse topvrouw van Plegt-Vos begeistert door industrieel bouwen: ‘Kwaliteit en betaalbaar gaan wél samen’
- Modulaire woningbouwers: ‘Vergunning komt later wel, laat ons sneller starten met bouwen’
- De digitale woningbouwfabriek van Dura Vermeer staat nooit stil: ‘Vergroot het volume, dan kan de prijs flink omlaag’
- ‘Fabrieksbouwers vecht elkaar de tent niet uit, maar werk samen’
- Nieuwe woningfabriek is biobased én hightech: ‘Revolutionair’
t
t
t
t
Dit is een artikel van Bouw en Installatie Hub. Wil je op de hoogte blijven van al het nieuws uit de bouw- en installatiesector? Neem dan een kijkje op de hub en meld je aan voor de online community.
↗
